- 11 -
ئیمام ناصر محمد یەمانی
06 - 04 - 1430 کۆچی
01 - 04 - 2009 زایینی
11:43 ئێوارە
[بۆ بەدواداچوونی بەستەری سەرەکی بەشداری بەیانەکە]
https://www.mahdialumma.online/showthread.php?p=51438
ــــــــــــــــــ
کێوەکە بەرگەی بینینی مەزنی و گەورەیی زاتی اللە ی نەگرت، وە لە ڕۆژی دوایی زاتی اللە مەزنی و گەورەییەکەی کەمتر نیە ..
ئەی نەسیم بابەتەکە نەسڕاوەتەوە، بەڵام وەڵامەکانت لەژێر بینین دان تا یەک بە یەک وەڵامیان بدەمەوە، تا بەهۆی ئێوەوە ئاژاوەو تێکەڵ و پێکەڵی لە ماڵپەڕ دروست نەبێت، جا وابێنە بەرچاو ئەگەر تۆ مامۆستا بوایت و پۆلەکەش لە کۆمەڵێک قوتابی پێکھاتبان و دوای ئەوە لە هەمان کات و سات ئەوان چەندین پرسیاریان کردبووایە چۆن وەڵامیانت دەدایەوە؟ جا اللە دوو دڵی لە ناخی پیاوێکدا دانەناوە، خۆ ئەگەر یەک یەک پرسیاریان لە مامۆستاکەیان کردبووایە ئەوکات وەڵامەکەی لەسەر یەکەم پرسیار تەواو دەکردو پاشان پرسیاری دووەمی لێدەکراو پاشانیش مامۆستاکە وەڵامی دەدایەوە، بەڵام ئێوە پرسیارەکانتان لە ماڵپەڕ بەیەکەوە دادەنێن، جا خۆزگە چاوەڕێتان کردبووایە تا وەڵامی پرسیارەکانتانم بدابایەوە، بەڵام ئێوە یەکسەر بەر لەوەی گوێ لە وەڵامەکە بگرن پرسیاری دووەم دەکەن، ئەمەش تێکەڵی ۆ پێکەڵیەکی بەئەنقەستە لەلایەن ئێوەوە، اللە شم بەسەو چاکترین پشت و پەنایە.
بۆیە فەرمانمان کرد بەیانەکانتان لەژێر بینیندا بێت تا کاتی ئامادەبوونەکەم، جا لەپاش ئەوە لەگەڵ وەڵامەکە دایدەبەزێنم ئەگەر بێتو خاڵی بێت لە قسەی ناڕێک و پێک و نەشیاو، بەڵام من چەند بەیانێکم لێ بینین قسەی ناڕێک و پێک و نەشیاو سەبارەت بە ئیمام مەھدی لەخۆ دەگرێت، ئەمەش گوزارشت لە ئاستی خوڕەوشتەکەی خۆت دەکات، جا من بەرگەی قسە ناڕێک و پێکەکانتان دەگرم تا ئەوکاتەی اللە دەیەوێت، اللە ش لەوانەتان ببورێت ئەگەر بەحەقیان زانیبووایە شوێنی دەکەوتن.
ھەرچی قسەکەتە سەبارەت بەوەی تۆ بە زانست گفتوگۆ دەکەیت و بەڵگە دەهێنیەوە، ئەوا ئەی نەسیم تۆ زانا نیت، کەواتە چۆن گفتوگۆ دەکەی و بەڵگە بەسەر ئەو کەسەدا دەھێنیەوە کە زانستی قورئانی گەورەی لەلایە؟ وە گفتوگۆم لەگەڵ ھەر زانایەکیش کردبێت ھەر من بە حەق بەزاندوومە، وە ھەر نەزانێکیش قسەی لەگەڵ کردبم ئەوا ھەر بە نەزانیەکەی گفتوگۆی لەگەڵ کردووم و پاشانیش پشتی لێھەڵدەکەم تا ئەوکاتەی بەیانێکی چاکتر لە بەیانەکەی من بە تەفسیرو لێکدانەوەیەکی چاکتر دەهێنێت.
بەڵام ئەی نەسیم تۆ شوێن ئایەتی پێکچوو (موتەشابیهـ) دەکەوی و پشتدەکەیە ئەو ئایەتە مەحکەمانەی دایک و بنچینەنەی کتێبەکەی اللە ن، کە اللە کردوونی بە بنەمای بیروباوەڕی موسڵمان بۆ پەروەردگارەکەی، ئەمەش بەھۆی لاری و لادانە لە دڵ بۆ ئەوانەی سەلماندنی فەرموودە ساختە ھەڵبەستراوەکانیان دەوێت، جا ئەوانە شوێن ئایەتە پێکچوو (موتەشابیهەکان) دەکەون و وازیش لە ئایەتی مەحکەم دەھێنن، جا لە قورئان ئەوە وەردەگرن کە لەگەڵ ویست و ئارەزووەکانی خۆیان ڕێکدەکەوێت لە ڕواڵەتی ئەو ئایەتە پێکچووانە کە کەس بە لێکدانەوەکەیان نازابێت تەنھا اللە نەبێت، وازیشیان لە ئایەتی مەحکەمی ڕوون و ئاشکرا ھێناوە، کە دایک و بنچینەی کتێبەکەی اللە ن، بۆیە اللە ی پایەبەرز فەرموویەتی: {هُوَ الَّذِيَ أَنزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُّحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ في قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاء الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاء تَأْوِيلِهِ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اللّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِّنْ عِندِ رَبِّنَا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلاَّ أُوْلُواْ الألْبَابِ} صدق الله العظيم [آل عمران:7].
جا ئایا گونجاوە زاناکە ئاشوبی بوێت و بەھەمان شێوە بیەوێت لێکدانەوەی قورئان بکات؟ جا وەرە تا ئەوەت فێر بکەم بەیانی ڕاست و دروستی ئەم فەرموودەیەی اللە ی پایەبەرز چیە: {فَأَمَّا الَّذِينَ في قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاء الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاء تَأْوِيلِهِ}.
ئەمە بەومانایەی ئەو بەڵگەکەی دەوێت بۆ فەرموودەکەی پێغەمبەرو ناشزانێت ئەم فەرموودەیە فەرموودەیەکی ساختەی ھەڵبەستراوەو بوختانکاران وایان لێکردووە تا بە ڕواڵەتی ئەم ئایەتە پێکچوو (موتەشابیهە) بچێت، جا زانایانی فەرموودە وا گومانیان بردووە ئەمە وەکو لێکدانەوەیەک ھاتووە بۆی. وەڵامەکەش ئەگەر بھاتبا ئەم فەرموودەیە بە دژو پێچەوانە نەھاتبووایە لەگەڵ ئایەتە مەحکەمەکان ئەوا ناڕەزاییمان لەسەر نەدەبوو، وە دەمان وت ڕەنگە ئەوە بەیانی ئەم ئایەتە پێکچووە بێت کە کەس بە لێکدانەوەکەی نازانێت تەنھا اللە نەبێت، بەڵام ئەم ئایەتە پێکچووە ڕواڵەتەکەی دژو پێچەوانەی ئایەتە مەحکەمەکانە، بەڵام لێکدانەوەکەی جگە لەوەیە کە ڕواڵەتیدا ھاتووە، جا بوختانکارانیش فەرموودەی وایان داناوە کە تەواوی بە ڕواڵەتی ئەم ئایەتە پێکچوو - موتەشابیھ - ـانە دەچێت، کەواتە پێویستتان بە لێکدانەوەش نابێت ئەگەر بەم شێوەیە بێت کە ئێوە پێتان وایە، ھەروەک ئەم ئایەتە پێکچووەی لەم فەرموودەیەی اللە ی پایەبەرزدا هاتووە: {وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَّاضِرَةٌ ﴿٢٢﴾ إِلَىٰ رَبِّهَا نَاظِرَةٌ ﴿٢٣﴾} صدق الله العظيم [القيامة].
پاشان فەرموودەیەکی ھەڵبەستراوو درۆیان داناوە کە بە تەواوی بە ڕواڵەتی ئەم ئایەتە دەچێت: [إنكم سترون ربكم جلياً يوم القيامة لا تُضامون في رؤيته].
بەڵام ئەم ئایەتە لە ئایەتە پێکچوو (موتەشابیھ) ـەکانەو کەس بە لێکدانەوەی نازانێت تەنھا ئەوکەسەی اللە فێری کردووە، چونکە کەسی تر بە لێکدانەوەکەی نازانێت جگە لە ئەو (اللە) نەبێت پاک و بێگەردی بۆی.
جا ئەگەر خاوەن ژیری و ھۆشمەندێکی بیرمەند لەم ئایەتە وردبێتەوە دەزانێت مەبەستی لەم قسەیە چاوەڕێکردنە؛ واتە چاوەڕوانی ڕەحمەت و میھرەبانیەکەیەتی و ئەوانی تریش چاوەڕێی کارەساتێکی پشت شکێن دەکەن، بۆیە وا گومان دەبات سزاو ئازارێکی پشت شکێنی بەسەردا بێت، جا بە ھیج شێوەیەک لەبارەی بینین قسە ناکات، بەڵکو لەبارەی چاوەڕێکردن قسە دەکات، واتە چاوەڕوانە، جا وەرن تا شوێنی پێکچوونەکەتان پێبڵێن، جا شوێنی پێکچوونەکە لەم فەرموودەیەی اللە ی پایەبەرز بریتیە لە: {نَاظرَةٌ}. جا خوێنەرەکە وا گومان دەبات مەبەستی ئەوەیە بە چاوەکان سەیری زاتی پەروەردگارەکەی بکات، بەڵام مەبەستی چاوەڕوانیە، ھەروەک ئەم فەرموودەیەی اللە ی پایەبەرز: {فَنَاظِرَةٌ بِمَ يَرْجِعُ الْمُرْسَلُونَ ﴿٣٥﴾} [النمل].
جا لێرەدا بۆت ڕووندەبێتەوە مەبەست لە (ناظرة) چاوەڕێکردنە بەو مانایەی چاوەڕوانە، وە دەشزانیت وشەی (ناظرة) لە چەند شوێنێکدا ھاتووەو مەبەستیشی چاوەڕێکردنە نەک سەیرکردن و تەماشاکردن؛ (النظر)؛ بەڵکو چاوەڕوانکردنە تا ئەوکاتەی ڕەحمی پێدەکات و دەیخاتە ناو بەھەشتەکەی و ئەویتریش چاوەڕێی سزاکەی اللە دەکات و واگومان دەبات کارەساتێکی پشت شکێنی بەسەردا دێت، کەواتە ئایەتە پێکچوو (موتەشابیھەکە) قسە دەربارەی ڕەحمەتەکەی اللە و سزایەکەی دەکات، جا ھەندێک ڕوخسار چاوەڕێی ڕەحمەتەکەی اللە دەکەن و ئەوانی تریش وا گومان دەبەن کارەساتێکی پشت شکێنیان بەسەردا دێت، ئەمەش لە ئایەتە پێکچوو (موتەشابیھەکانە)، جا ئێوە شوێن ئەو ئایەتە پێکچوو (موتەشابیھانە) کەوتوون کە ڕواڵەتیان لەگەڵ ویست و ئارەزووەکانتان ڕێک دەکەوێت و وازیشتان لە ئایەتە مەحکەمە ڕوون و ئاشکراکە ھێناوە کە فەتواکە لە خودی بابەتەکە دەهێنێت و سەبارەت بە بینینی زاتی اللە قسە دەکات. بە پشتڕاستکردنەوەی ئەم فەرموودەیەی اللە ی پایەبەرز: {وَلَمَّا جَاءَ مُوسَى لِمِيقَاتِنَا وَكَلَّمَهُ رَبُّهُ قَالَ رَبِّ أَرِنِي أَنظُرْ إِلَيْكَ قَالَ لَنْ تَرَانِي وَلَكِنِ انظُرْ إِلَى الْجَبَلِ فَإِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهُ فَسَوْفَ تَرَانِي فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا وَخَرَّ مُوسَى صَعِقًا فَلَمَّا أَفَاقَ قَالَ سُبْحَانَكَ تُبْتُ إِلَيْكَ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُؤْمِنِينَ} صدق الله العظيم [الأعراف:143].
جا ئەوە پێویستی بە لێکدانەوە نیە، چونکە فەتوایەکی ھەمیشەیی ھەتا ھەتاییە بەوەی {قَالَ لَنْ تَرَانِي} صدق الله العظيم.
وە ھەرگیزیش سودی نابێت، چونکە نەبینینی ئاشکرای اللە بە دەنگ و ڕەنگەوە لە سیفاتە ھەمیشەییە ھەتا ھەتاییەکانیەتی. بە پشتڕاستکردنەوەی ئەم فەرموودەیەی اللە ی پایەبەرز: {بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ أَنَّىٰ يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ وَلَمْ تَكُن لَّهُ صَاحِبَةٌ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ﴿١٠١﴾ ذَٰلِكُمُ اللَّـهُ رَبُّكُمْ لَا إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ فَاعْبُدُوهُ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ ﴿١٠٢﴾ لَّا تُدْرِكُهُ الْأَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصَارَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ ﴿١٠٣﴾} صدق الله العظيم [الأنعام].
کەواتە چۆن شوێن ئایەتی پێکچوو (موتەشابیھ) دەکەویت و وازیش لە ئایەتی مەحکەمی ڕوون و ئاشکرا دەھێنیت کە سەبارەت بە بینینی ئاشکرای اللە بە دەنگ و ڕەنگەوە فەتوات بۆ دەدات و پێت دەڵێت ناتوانرێت بیبینی؟ ئەمەش بەڵگەیەکی تەواوە لەسەر ھەبوونی لاری و لادان لەبەرامبەر حەقی ڕوون و ئاشکرای ئایەتە مەحکەمەکانی دایک و بنچینەی کتێبەکەی اللە، ئەو ئایەتانەی بنەمای بیروباوەڕی باوەڕدارن بۆ پەروەردگارەکەی، جا وازی لێدەھێنیت و شوێن ئەو ئایەتە پێکچوو (موتەشابیھانە) دەکەویت کە ھێشتا پێویستی بە لێکدانەوە ھەیە.
وە ئەی نەسیم، لەڕاستیدا من لە بەیانێکی پێشوو ئەو ھۆکارە ڕوون و ئاشکرایەم بۆم ڕوونکردیتەوە کە وای لە کێوەکە کرد وردو خاش بێت، کە بریتی بوو لە بینینی اللە، وە زانیشتان چی بەسەر کێوەکەدا ھات لەوکاتەی اللە زاتی خۆی نیشانداو ئەویش وردو خاش بوو، بەو مانایەی بەرگەی بینیبی مەزنی و گەورەییەکەی زاتی اللە ی نەگرت، ڕەنگە نەسیم بیەوێت بمپچڕێنێت و بڵێت: "لەڕاستیدا ئەوە تەنها لە دنیایە" جا لەپاش ئەوە ئیمام مەھدی وەڵامی دەداتەوەو دەڵێم: جا ئایا لە ڕۆژی دوایی زاتی اللە مەزنی و گەورەییەکەی کەمترە؟ پاک و بێگەردی و پایەبەرزی و گەورەیی بۆی!
وە درودو سڵاو لەسەر نێردراوو پێغەمبەران، سوپاس و ستایشیش بۆ اللە ی پەروەردگاری خەڵکی جیهان..
برایەکەت ئیمام مەھدی ناصر محمد یەمانی.
ــــــــــــــــــــ
اقتباس: اضغط للقراءة
ئیمام ناصر محمد یەمانی
06 - 04 - 1430 کۆچی
01 - 04 - 2009 زایینی
11:43 ئێوارە
[بۆ بەدواداچوونی بەستەری سەرەکی بەشداری بەیانەکە]
https://www.mahdialumma.online/showthread.php?p=51438
ــــــــــــــــــ
کێوەکە بەرگەی بینینی مەزنی و گەورەیی زاتی اللە ی نەگرت، وە لە ڕۆژی دوایی زاتی اللە مەزنی و گەورەییەکەی کەمتر نیە ..
ئەی نەسیم بابەتەکە نەسڕاوەتەوە، بەڵام وەڵامەکانت لەژێر بینین دان تا یەک بە یەک وەڵامیان بدەمەوە، تا بەهۆی ئێوەوە ئاژاوەو تێکەڵ و پێکەڵی لە ماڵپەڕ دروست نەبێت، جا وابێنە بەرچاو ئەگەر تۆ مامۆستا بوایت و پۆلەکەش لە کۆمەڵێک قوتابی پێکھاتبان و دوای ئەوە لە هەمان کات و سات ئەوان چەندین پرسیاریان کردبووایە چۆن وەڵامیانت دەدایەوە؟ جا اللە دوو دڵی لە ناخی پیاوێکدا دانەناوە، خۆ ئەگەر یەک یەک پرسیاریان لە مامۆستاکەیان کردبووایە ئەوکات وەڵامەکەی لەسەر یەکەم پرسیار تەواو دەکردو پاشان پرسیاری دووەمی لێدەکراو پاشانیش مامۆستاکە وەڵامی دەدایەوە، بەڵام ئێوە پرسیارەکانتان لە ماڵپەڕ بەیەکەوە دادەنێن، جا خۆزگە چاوەڕێتان کردبووایە تا وەڵامی پرسیارەکانتانم بدابایەوە، بەڵام ئێوە یەکسەر بەر لەوەی گوێ لە وەڵامەکە بگرن پرسیاری دووەم دەکەن، ئەمەش تێکەڵی ۆ پێکەڵیەکی بەئەنقەستە لەلایەن ئێوەوە، اللە شم بەسەو چاکترین پشت و پەنایە.
بۆیە فەرمانمان کرد بەیانەکانتان لەژێر بینیندا بێت تا کاتی ئامادەبوونەکەم، جا لەپاش ئەوە لەگەڵ وەڵامەکە دایدەبەزێنم ئەگەر بێتو خاڵی بێت لە قسەی ناڕێک و پێک و نەشیاو، بەڵام من چەند بەیانێکم لێ بینین قسەی ناڕێک و پێک و نەشیاو سەبارەت بە ئیمام مەھدی لەخۆ دەگرێت، ئەمەش گوزارشت لە ئاستی خوڕەوشتەکەی خۆت دەکات، جا من بەرگەی قسە ناڕێک و پێکەکانتان دەگرم تا ئەوکاتەی اللە دەیەوێت، اللە ش لەوانەتان ببورێت ئەگەر بەحەقیان زانیبووایە شوێنی دەکەوتن.
ھەرچی قسەکەتە سەبارەت بەوەی تۆ بە زانست گفتوگۆ دەکەیت و بەڵگە دەهێنیەوە، ئەوا ئەی نەسیم تۆ زانا نیت، کەواتە چۆن گفتوگۆ دەکەی و بەڵگە بەسەر ئەو کەسەدا دەھێنیەوە کە زانستی قورئانی گەورەی لەلایە؟ وە گفتوگۆم لەگەڵ ھەر زانایەکیش کردبێت ھەر من بە حەق بەزاندوومە، وە ھەر نەزانێکیش قسەی لەگەڵ کردبم ئەوا ھەر بە نەزانیەکەی گفتوگۆی لەگەڵ کردووم و پاشانیش پشتی لێھەڵدەکەم تا ئەوکاتەی بەیانێکی چاکتر لە بەیانەکەی من بە تەفسیرو لێکدانەوەیەکی چاکتر دەهێنێت.
بەڵام ئەی نەسیم تۆ شوێن ئایەتی پێکچوو (موتەشابیهـ) دەکەوی و پشتدەکەیە ئەو ئایەتە مەحکەمانەی دایک و بنچینەنەی کتێبەکەی اللە ن، کە اللە کردوونی بە بنەمای بیروباوەڕی موسڵمان بۆ پەروەردگارەکەی، ئەمەش بەھۆی لاری و لادانە لە دڵ بۆ ئەوانەی سەلماندنی فەرموودە ساختە ھەڵبەستراوەکانیان دەوێت، جا ئەوانە شوێن ئایەتە پێکچوو (موتەشابیهەکان) دەکەون و وازیش لە ئایەتی مەحکەم دەھێنن، جا لە قورئان ئەوە وەردەگرن کە لەگەڵ ویست و ئارەزووەکانی خۆیان ڕێکدەکەوێت لە ڕواڵەتی ئەو ئایەتە پێکچووانە کە کەس بە لێکدانەوەکەیان نازابێت تەنھا اللە نەبێت، وازیشیان لە ئایەتی مەحکەمی ڕوون و ئاشکرا ھێناوە، کە دایک و بنچینەی کتێبەکەی اللە ن، بۆیە اللە ی پایەبەرز فەرموویەتی: {هُوَ الَّذِيَ أَنزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُّحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ في قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاء الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاء تَأْوِيلِهِ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اللّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِّنْ عِندِ رَبِّنَا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلاَّ أُوْلُواْ الألْبَابِ} صدق الله العظيم [آل عمران:7].
جا ئایا گونجاوە زاناکە ئاشوبی بوێت و بەھەمان شێوە بیەوێت لێکدانەوەی قورئان بکات؟ جا وەرە تا ئەوەت فێر بکەم بەیانی ڕاست و دروستی ئەم فەرموودەیەی اللە ی پایەبەرز چیە: {فَأَمَّا الَّذِينَ في قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاء الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاء تَأْوِيلِهِ}.
ئەمە بەومانایەی ئەو بەڵگەکەی دەوێت بۆ فەرموودەکەی پێغەمبەرو ناشزانێت ئەم فەرموودەیە فەرموودەیەکی ساختەی ھەڵبەستراوەو بوختانکاران وایان لێکردووە تا بە ڕواڵەتی ئەم ئایەتە پێکچوو (موتەشابیهە) بچێت، جا زانایانی فەرموودە وا گومانیان بردووە ئەمە وەکو لێکدانەوەیەک ھاتووە بۆی. وەڵامەکەش ئەگەر بھاتبا ئەم فەرموودەیە بە دژو پێچەوانە نەھاتبووایە لەگەڵ ئایەتە مەحکەمەکان ئەوا ناڕەزاییمان لەسەر نەدەبوو، وە دەمان وت ڕەنگە ئەوە بەیانی ئەم ئایەتە پێکچووە بێت کە کەس بە لێکدانەوەکەی نازانێت تەنھا اللە نەبێت، بەڵام ئەم ئایەتە پێکچووە ڕواڵەتەکەی دژو پێچەوانەی ئایەتە مەحکەمەکانە، بەڵام لێکدانەوەکەی جگە لەوەیە کە ڕواڵەتیدا ھاتووە، جا بوختانکارانیش فەرموودەی وایان داناوە کە تەواوی بە ڕواڵەتی ئەم ئایەتە پێکچوو - موتەشابیھ - ـانە دەچێت، کەواتە پێویستتان بە لێکدانەوەش نابێت ئەگەر بەم شێوەیە بێت کە ئێوە پێتان وایە، ھەروەک ئەم ئایەتە پێکچووەی لەم فەرموودەیەی اللە ی پایەبەرزدا هاتووە: {وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَّاضِرَةٌ ﴿٢٢﴾ إِلَىٰ رَبِّهَا نَاظِرَةٌ ﴿٢٣﴾} صدق الله العظيم [القيامة].
پاشان فەرموودەیەکی ھەڵبەستراوو درۆیان داناوە کە بە تەواوی بە ڕواڵەتی ئەم ئایەتە دەچێت: [إنكم سترون ربكم جلياً يوم القيامة لا تُضامون في رؤيته].
بەڵام ئەم ئایەتە لە ئایەتە پێکچوو (موتەشابیھ) ـەکانەو کەس بە لێکدانەوەی نازانێت تەنھا ئەوکەسەی اللە فێری کردووە، چونکە کەسی تر بە لێکدانەوەکەی نازانێت جگە لە ئەو (اللە) نەبێت پاک و بێگەردی بۆی.
جا ئەگەر خاوەن ژیری و ھۆشمەندێکی بیرمەند لەم ئایەتە وردبێتەوە دەزانێت مەبەستی لەم قسەیە چاوەڕێکردنە؛ واتە چاوەڕوانی ڕەحمەت و میھرەبانیەکەیەتی و ئەوانی تریش چاوەڕێی کارەساتێکی پشت شکێن دەکەن، بۆیە وا گومان دەبات سزاو ئازارێکی پشت شکێنی بەسەردا بێت، جا بە ھیج شێوەیەک لەبارەی بینین قسە ناکات، بەڵکو لەبارەی چاوەڕێکردن قسە دەکات، واتە چاوەڕوانە، جا وەرن تا شوێنی پێکچوونەکەتان پێبڵێن، جا شوێنی پێکچوونەکە لەم فەرموودەیەی اللە ی پایەبەرز بریتیە لە: {نَاظرَةٌ}. جا خوێنەرەکە وا گومان دەبات مەبەستی ئەوەیە بە چاوەکان سەیری زاتی پەروەردگارەکەی بکات، بەڵام مەبەستی چاوەڕوانیە، ھەروەک ئەم فەرموودەیەی اللە ی پایەبەرز: {فَنَاظِرَةٌ بِمَ يَرْجِعُ الْمُرْسَلُونَ ﴿٣٥﴾} [النمل].
جا لێرەدا بۆت ڕووندەبێتەوە مەبەست لە (ناظرة) چاوەڕێکردنە بەو مانایەی چاوەڕوانە، وە دەشزانیت وشەی (ناظرة) لە چەند شوێنێکدا ھاتووەو مەبەستیشی چاوەڕێکردنە نەک سەیرکردن و تەماشاکردن؛ (النظر)؛ بەڵکو چاوەڕوانکردنە تا ئەوکاتەی ڕەحمی پێدەکات و دەیخاتە ناو بەھەشتەکەی و ئەویتریش چاوەڕێی سزاکەی اللە دەکات و واگومان دەبات کارەساتێکی پشت شکێنی بەسەردا دێت، کەواتە ئایەتە پێکچوو (موتەشابیھەکە) قسە دەربارەی ڕەحمەتەکەی اللە و سزایەکەی دەکات، جا ھەندێک ڕوخسار چاوەڕێی ڕەحمەتەکەی اللە دەکەن و ئەوانی تریش وا گومان دەبەن کارەساتێکی پشت شکێنیان بەسەردا دێت، ئەمەش لە ئایەتە پێکچوو (موتەشابیھەکانە)، جا ئێوە شوێن ئەو ئایەتە پێکچوو (موتەشابیھانە) کەوتوون کە ڕواڵەتیان لەگەڵ ویست و ئارەزووەکانتان ڕێک دەکەوێت و وازیشتان لە ئایەتە مەحکەمە ڕوون و ئاشکراکە ھێناوە کە فەتواکە لە خودی بابەتەکە دەهێنێت و سەبارەت بە بینینی زاتی اللە قسە دەکات. بە پشتڕاستکردنەوەی ئەم فەرموودەیەی اللە ی پایەبەرز: {وَلَمَّا جَاءَ مُوسَى لِمِيقَاتِنَا وَكَلَّمَهُ رَبُّهُ قَالَ رَبِّ أَرِنِي أَنظُرْ إِلَيْكَ قَالَ لَنْ تَرَانِي وَلَكِنِ انظُرْ إِلَى الْجَبَلِ فَإِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهُ فَسَوْفَ تَرَانِي فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا وَخَرَّ مُوسَى صَعِقًا فَلَمَّا أَفَاقَ قَالَ سُبْحَانَكَ تُبْتُ إِلَيْكَ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُؤْمِنِينَ} صدق الله العظيم [الأعراف:143].
جا ئەوە پێویستی بە لێکدانەوە نیە، چونکە فەتوایەکی ھەمیشەیی ھەتا ھەتاییە بەوەی {قَالَ لَنْ تَرَانِي} صدق الله العظيم.
وە ھەرگیزیش سودی نابێت، چونکە نەبینینی ئاشکرای اللە بە دەنگ و ڕەنگەوە لە سیفاتە ھەمیشەییە ھەتا ھەتاییەکانیەتی. بە پشتڕاستکردنەوەی ئەم فەرموودەیەی اللە ی پایەبەرز: {بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ أَنَّىٰ يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ وَلَمْ تَكُن لَّهُ صَاحِبَةٌ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ﴿١٠١﴾ ذَٰلِكُمُ اللَّـهُ رَبُّكُمْ لَا إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ فَاعْبُدُوهُ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ ﴿١٠٢﴾ لَّا تُدْرِكُهُ الْأَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصَارَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ ﴿١٠٣﴾} صدق الله العظيم [الأنعام].
کەواتە چۆن شوێن ئایەتی پێکچوو (موتەشابیھ) دەکەویت و وازیش لە ئایەتی مەحکەمی ڕوون و ئاشکرا دەھێنیت کە سەبارەت بە بینینی ئاشکرای اللە بە دەنگ و ڕەنگەوە فەتوات بۆ دەدات و پێت دەڵێت ناتوانرێت بیبینی؟ ئەمەش بەڵگەیەکی تەواوە لەسەر ھەبوونی لاری و لادان لەبەرامبەر حەقی ڕوون و ئاشکرای ئایەتە مەحکەمەکانی دایک و بنچینەی کتێبەکەی اللە، ئەو ئایەتانەی بنەمای بیروباوەڕی باوەڕدارن بۆ پەروەردگارەکەی، جا وازی لێدەھێنیت و شوێن ئەو ئایەتە پێکچوو (موتەشابیھانە) دەکەویت کە ھێشتا پێویستی بە لێکدانەوە ھەیە.
وە ئەی نەسیم، لەڕاستیدا من لە بەیانێکی پێشوو ئەو ھۆکارە ڕوون و ئاشکرایەم بۆم ڕوونکردیتەوە کە وای لە کێوەکە کرد وردو خاش بێت، کە بریتی بوو لە بینینی اللە، وە زانیشتان چی بەسەر کێوەکەدا ھات لەوکاتەی اللە زاتی خۆی نیشانداو ئەویش وردو خاش بوو، بەو مانایەی بەرگەی بینیبی مەزنی و گەورەییەکەی زاتی اللە ی نەگرت، ڕەنگە نەسیم بیەوێت بمپچڕێنێت و بڵێت: "لەڕاستیدا ئەوە تەنها لە دنیایە" جا لەپاش ئەوە ئیمام مەھدی وەڵامی دەداتەوەو دەڵێم: جا ئایا لە ڕۆژی دوایی زاتی اللە مەزنی و گەورەییەکەی کەمترە؟ پاک و بێگەردی و پایەبەرزی و گەورەیی بۆی!
وە درودو سڵاو لەسەر نێردراوو پێغەمبەران، سوپاس و ستایشیش بۆ اللە ی پەروەردگاری خەڵکی جیهان..
برایەکەت ئیمام مەھدی ناصر محمد یەمانی.
ــــــــــــــــــــ
اقتباس: اضغط للقراءة